img

نیاز به حمایت از دارویی که صادرات دارویی ایران را ده برابر می‌کند!

در گفتگو با مدیرعامل شرکت دارویی آریوژن

نیاز به حمایت از دارویی که صادرات دارویی ایران را ده برابر میکند!

اواسط سال 1388 گروهی از تحصیل کردهگان و متخصصین با تجربه صنعت بیوتکنولوژی دارویی دست به کار ایجاد مجموعه‌ای جدید و منحصر به فرد با هدف تحقیق، توسعه و تولید داروهای نوترکیب و بالاخص آنتی‌بادی‌های مونوکلونال دارویی شدند. این شرکت آریوژن نامیده شد و تا کنون توانسته است، 70 درصد بازار مربوط به محصولات خود در کشور را از آن خود کرده و حجم بالایی صادرات انجام دهد. دکتر امیر فرشچی، مدیرعامل آریوژن در مصاحبه با ماهنامه زیست فناوری ایران از آریوژن می‌گوید.

حوزه تمرکز آریوژن

شرکت آریوژن بر روی داروهای نوترکیبی کار می‌کند که در سطح جهانی، فقط یک یا دو شرکت معروف آنها را تولید می‌کنند. این داروها از تکنولوژی بالایی برخوردارند و وابستگی زیادی نیز به خارج از کشور ایجاد می‌کنند. از طرف دیگر، پتانسیل صادراتی آن‌ها بالاست؛ چرا که معمولا محصول برند اولیه، قیمت بالایی دارد و می‌توان در بازارهای خارجی توازن را بهم زده و به رقابت پرداخت. ما چند محصول اصلی داریم.

آریوسون، فاکتور هفت انعقادی فعال شده نوترکیب است که باعث فعال شدن مسیرخارجی آبشار انعقادی در جریان خون می‌گردد.

آلتبرل با نام ژنریک اتانرسپت پروتئین فیوژن با ساختار آنتی بادی مونوکلونال است که از پر مصرف‌ترین داروها در بیماران مبتلا به ارتریت روماتوئید می‌باشد.

زیتاکس با نام ژنریک ریتوکسی ماب، یک مونوکلونال آنتی بادی کایمریک (موشی-انسانی) بر علیه آنتی ژن سی دی بیست موجود بر سطح لنفوسیتهای بی نرمال و بدخیم می‌باشد که با تکنولوژی "دی ان ای" نوترکیب و با استفاده از سلول‌های تخمدان همستر چینی تولید می‌گردد.

آریوتراست با نام ژنریک تراستوزو ماب یک مونوکلونال آنتی بادی نوترکیب می‌باشد که بر علیه رسپتور اپیدرمال انسانی فاکتور رشد (HER2) عمل می‌کند.

استیوانت با نام ژنریک بواسیزو ماب یک مونوکلونال آنتی بادی نوترکیب می‌باشد که با متصل شدن به فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) موجود در سطوح سلول‌ها، از ساخته شدن عروق خونی جلوگیری کرده و مانع رسیدن مواد غذایی و اکسیژن به سلول‌های سرطانی شده، از این رو رشد آنها را متوقف می‌سازد.

نیروی انسانی آریوژن

 میانگین سن کارکنان این جا 31 سال و میانگین تحصیلات افراد نیزکارشناسی ارشد است. ما افراد با تحصیلات بالا و جوان را انتخاب می‌کنیم و در هیچ کدام از بخش‌های کاری تجربه را ملاک جذب قرار نمی‌دهیم؛ چرا که این تجربه در جایی وجود ندارد و در عین حال این صنعت در جایی تکرار نشده است. از این رو تلاش می‌کنیم افراد با ضریب هوشی و تحصیلات بالا را جذب کنیم و آن‌ها را بر اساس نیازهای واقعی صنعت تربیت کنیم.

به جرئت می‌توانم بگویم در هیچ جای ایران شرکتی وجود ندارد که به اندازه‌ی شرکت ما نیروی جوان جذب کرده باشد. بیشتر همکاران ما به کشورهای خارجی برای ادامه‌ی تحصیل و یا کار دعوت شده‌اند اما تجربه به ما آموخته است اگر بتوانیم حداقل‌های اجتماعی و سبد رفاهی مناسب را فراهم کنیم می‌توانیم از نخبگان خودمان محافظت کنیم. در واقع ما در این شرکت سپر بزرگی برابر فرار مغزها ایجاد کرده‌ایم.

صادرات و تحقق اقتصاد مقاومتی

در تئوری اقتصاد مقاومتی یک صنعت باید از دو فاکتور درون‌زا و برون‌گرا بودن برخوردار باشد. درون‌زا بودن به این معنی که بتواند خلق دانش کند و این اتفاق به معنای واقعی کلمه در آریوژن اتفاق می‌افتد. دانش ما به طور کامل بومی است و هیچ تحریمی نمی‌تواند داروهایی را که ما تولید می‌کنیم تحت تاثیر قرار بدهد. شرکت آریوژن از لحاظ تکنولوژی کاملا مستقل عمل می‌کند.

برون‌گرا بودن هم به این معناست که صنعت راکد نماند و متوقف نشود. صادرات گسترده‌ای که داریم نشان می‌دهد شرکت ما در برون‌گرا بودن نیز موفق عمل نموده است.

 ما موفق به صادر کردن دانش فنی‌مان به کشور‌های مختلف دنیا شده‌ایم و آن‌ها در کشور‌های خودشان بر روی دانش ما سرمایه‌گذاری می‌کنند که این اتفاق در ایران سابقه نداشته است. این موضوع باعث ایجاد توسعه‌ی پایدار و ضمانت صادرات محصولات شرکت ما به کشور‌های مختلف دنیا می‌گردد. هم‌چنین از آن جا که بازار دارویی بیماران خاص روز به روز در حال توسعه است، برای کشور‌های دیگر نیز این موضوع اهمیت دارد که بتوانند هزینه‌های‌شان را کاهش دهند.

خوشبختانه از زمان تاسیس شرکت، خروج ارز از کشور به وسیله واردات را تا 200 میلیون دلار کاهش داده‌ایم و سال گذشته به تنهایی 20 میلیون دلار صادرات داشته‌ایم. 60 درصد کل صادرات دارویی کشور از طریق دو شرکت آریوژن و سینا‌ژن صورت گرفته ‌‌‌است.

برنامه‌ریزی بین‌المللی برای صادرات موفق

در آریوژن برای اولین بار در تاریخ داروسازی ایران اقدام به ثبت یک داروی خاص در اتحادیه‌ی اروپا کرده‌ایم. این اتفاق نیاز به 35 میلیون دلار هزینه دارد و ما نمی‌دانیم این ارز را باید از کجا تامین کنیم. ضمن اینکه ثبت همین یک دارو در اتحادیه‌ی اروپا می‌تواند صادرات داروی کشور را متحول کند و تا ده برابر افزایش دهد. این رقم بسیار بزرگی است و می‌تواند یک سرمایه‌گذاری مطمئن به شمار بیاید. دولت حتی اگر بحث‌های انسانی و کمک به بیماران را هم در نظر نگیرد این سرمایه‌گذاری می‌تواند بالاترین سود را برای کشور به ارمغان بیاورد.

فارغ‌التحصیل در تراز یک صنعت موفق

مهم‌ترین دغدغه‌ی افرادی که در شرکت ما می‌خواهند کار کنند باید ایران باشد. مریض ایرانی، صنعت و اقتصاد ایرانی باید در اولویت آن‌ها باشد و توسعه‌ی سلامت کشور باید به عنوان یک فرهنگ در افرادی که در شرکت ما کار می‌کنند، نهادینه شده باشد. افرادی که ما انتخاب می‌کنیم حتما باید از دانشگاه‌های برتر فارغ‌التحصیل شده باشند. سطح انگیزشی افرادی که در شرکت ما کار می‌کنند باید بسیار بالا باشد چون افراد ما نیاز دارند تا تمام ذهن و تمرکز خودشان را معطوف به کارشان کنند. افراد ما بعد از چهار سال که از کارشان می‌گذرد در رشته‌ی کاری خودشان مرجع می‌شوند و این موضوع در شرایط اقتصادی و کاری ایران بسیار برای آن‌ها مفید واقع می‌شود. در واقع از لحاظ بازاری می‌توان گفت افرادی که در آریوژن کار می‌کنند قیمت‌شان چند برابر می‌شود و آدم‌های گرانی می‌شوند.

حمایت نهادهای مختلف از آریوژن

درمیان تمام نهاد‌ها بالاترین میزان درک از کاری که ما در این‌جا انجام می‌دهیم از سمت معاونت علمی صورت می‌گیرد. ما با این نهاد به زبان مشترک رسیده‌ایم و به هیچ عنوان مشکل ادبیاتی با هم نداریم. امروزه در ایران پیدا کردن کسی که متوجه حرف‌های شما بشود واقعا سخت است! بعضی نهاد‌ها اصلا این فهم را ندارند که فقط درآمد صرف نمی‌تواند به عنوان تنها معیار عمل کند؛ به عنوان مثال اگر شرکتی 300 میلیارد فروش دارد لزوما با یک شرکت دیگر که 300 میلیارد فروش دارد ارزش افزوده‌ی برابری ندارند. در واقع صرفا فروش به تنهایی نمی‌تواند معیار خوبی برای دسته‌بندی شرکت‌ها و برند‌های مختلف باشد. باید فرهنگ و ریشه‌ی یک سازمان و اهداف آن را بررسی کرد.

 باید این درک ایجاد بشود که اگر روزی دولت خواست هزینه کند، روی آریوژن‌ها هزینه کند. چیزی که آریوژن را به این جا رسانده است پول و سرمایه گذاری نبوده است. رودخانه‌ای بوده است که اگر بخواهیم آن را از سرمنشا خشک کنیم از ایجاد 20 شرکت دیگر مثل آریوژن جلوگیری کرده‌ایم. به نظر می‌رسد این درک در سازمان‌های دولتی به طور کامل وجود ندارد.

وضعیت اقتصادی به گونه‌ای شده است که متاسفانه خیلی از نهاد‌های دولتی بیشتر به فکر جیب خودشان هستند. به عنوان مثال خیلی از داروهای بیماری خاص مثل سرطان که قبلا پوشش بیمه برای آن‌ها 90 درصد بوده است در حال حاضر به 70 درصد کاهش پیدا کرده است. آن 20 درصد را مردم باید از جیب خودشان بدهند. همه هنر ما باید این باشد که بار اقتصادی از روی دوش مردم کمتر شود. شرکت ما تلاش می‌کند دارویی را تولید کند که با نصف قیمت محصولات مشابه خارجی دقیقا همان کیفیت را نیز داشته باشد. ما که نمی‌توانیم باز هم قیمت‌مان را کاهش بدهیم. این جا دولت باید نقش تسهیل‌گری‌اش را اجرا کند.

از مشکلات دیگری که ما داریم این است که دولت برای مواد اولیه شرکت‌های دارویی ارز دولتی اختصاص می‌دهد اما تکلیف شرکت ما که مواد اولیه را خودش تولید می‌کند چه می‌شود؟ به عنوان مثال ما نیاز به فیلتر داریم. فیلتر که در این لیست قرار ندارد. در واقع یک بد فهمی ایجاد شده است که می‌خواهند به دارو کمک کنند در حالی که شرکت ما اصلا نیاز به این نوع کمک ندارد. جنس کمکی که ما نیاز داریم متفاوت است و ما خودمان از طریق سلول‌ها و محیط کشت‌هایی که داریم مواد اولیه خودمان را تولید می‌کنیم. از سوی دیگر بانک مرکزی از این موضوع شانه خالی می‌کند و می‌گوید این مسئله مربوط به وزارت بهداشت است. یک شرکتی مثل آریوژن در سال 20 میلیون دلار هزینه تکنولوژیکی ارتباط با دنیا را دارد. برای پروسه‌های پیشرفته‌ای که داریم نیازمند تست‌های خاصی هستیم. تست‌هایی که بر روی نمونه‌های حیوانی باید انجام شود و هیج کدام در ایران انجام نمی‌شود و باید کشور سوئیس برای ما انجام بدهد. طبیعتا برای این کار نیازمند ارز هستیم. اما این ارز به ما تخصیص پیدا نمی‌کند. وزارت صنایع به ما گفته است حداکثر 100 هزار دلار می‌تواند به ما اختصاص دهد. در حالی که هزینه‌ی ما 20 میلیون دلار است. البته باید گفت در نهایت این هزینه در کشور 200 میلیون دلار ارزش افزوده ایجاد می‌کند. در واقع هزینه کردن نیست بلکه سرمایه‌گذاری است.

حرف پایانی

از آن‌جا که آریوژن یک شرکت خصوصی است متاسفانه نهادی وجود ندارد که حامی شرکت ما باشد تا از طریق لابی‌های سیاسی مشکلات‌مان را حل کنیم. هرچند جای شکرش باقی است که نهادی مثل معاونت علمی و فردی مثل دکتر ستاری هستند تا دغدغه‌های ما را متوجه بشوند.  متاسفانه در هیچ قسمتی از مجلس شورای اسلامی و یا دولت صیانتی از شرکت‌های دانش بنیان برتر صورت نمی‌گیرد. خب طبیعتا این موضوع باعث می‌شود که امنیتی برای ادامه‌ی شرکت‌های دانش بنیان در این اوضاع اقتصادی وجود نداشته باشد.

زمانی که دارو به فروش می‌رسد تا وقتی که پول به دست ما می‌رسد حداقل یک سال به طول می‌انجامد. همین عامل به تنهایی می‌تواند یک صنعت را ورشکست کند! دلیل این امر آن است که در شرایط فعلی دولت و بیمارستان‌ها پولی برای پرداخت دارو ندارند. این روند به این معناست که شرکت‌های دانش بنیان دارند به دولت وام می‌دهند. در حالی که دولت باید به این شرکت‌ها وام بدهد! طبق محاسباتی که انجام داده‌ایم از زمانی که مواد را خریداری می‌کنیم تا زمانی که پول آن به حساب ما برمی‌گردد حداقل دو سال به طول می‌انجامد. در واقع طبق نرخ سود بانکی 36 درصد پول ما ارزش خودش را از دست می‌دهد. ضمن اینکه معافیت مالیاتی شرکت ما نیز مثل یک اسلحه‌ای شده است که روی شقیقه‌ی ما قرار گرفته است و مدام می‌گویند امسال معاف هستید یا امسال معاف نیستید. همین موضوع به شرکت ما عدم ثبات تزریق می‌کند.

دغدغه‌ی دیگر ما سامانه‌های پر خطای موجود در گمرک است. ما یک مواد را خریداری کرده‌ایم و هزینه‌ی آن را با هر زحمتی که بوده پرداخت کرده‌ایم، اما به خاطر بی‌لیاقتی بعضی‌ها، مواد ما منقضی می‌شوند و از بین می‌رود. ما امسال مجبور شدیم برای تامین هزینه‌های معمول شرکت مثل حقوق کارکنان وام بگیریم و این اصلا برای شرکتی مثل آریوژن که قطعا در بین سه شرکت برتر دانش بنیان کشور قرار دارد مناسب نیست.

من به عنوان حرف پایانی می‌خواهم بگویم بزرگترین هدفی که من به عنوان مدیر این مجموعه به دنبال آن هستم تزریق امید در میان افراد خودمان است. قطعا اگر شرکت‌های دانش بنیان برتر در ایران از حمایت بهتری از سمت دولت و دیگر دستگاه‌ها برخوردار گردند اقتصاد ما از وابستگی به نفت خارج می‌شود و می‌توانیم سهم بالایی در صادرات غیرنفتی به دست بیاوریم.

 

 

administrator

درباره محمد مهدی مقدسیان

من یک نویسنده در بیومگ هستم

مجموع نظرات این خبر : 0 نظر

درج نظر