img

بررسی روند آبزی‌پروری سال 2019 در آسیا

هر ساله، آبزی‌پروری سهم خود را در تولید غذا‌های دریایی افزایش می‌دهد. تولیدات این بخش در سال 2016، 2/110 میلیون تن بوده که ارزش آن 5/243 میلیارد دلار است. این مقدار تولید 53 درصد از عرضه غذا‌های دریایی در جهان را شامل می‌گردد. بر طبق آمار فائو، 90 درصد حجم تولیدات آبزی‌پروری در آسیا تولید می‌شود. به همین منظور در این‌جا برای به حداکثر رساندن رشد سرمایه‌گذاری و به حداقل رساندن اثرات زیست‌محیطی، به شناسایی و تجزیه و تحلیل فرصت‌های آینده آبزی‌پروری پرداخته می‌شود.

رویکرد‌های غرب

با رشد طبقه‌ی متوسط جامعه در چین، هند و سایر کشور‌های در حال توسعه، تقاضا برای غذا‌های دریایی غربی با ارزش بالاتر، مانند سالمون آتلانتیک که به طور سنتی در نواحی سرد پرورش می‌یابند، افزایش یافته‌است. به ویژه، کشور چین، به یک وارد کننده عمده ماهی سالمون تبدیل‌شده‌است که سالانه 70000 تن از خانواده آزاد ماهیان را مصرف می‌کند.

بیشتر واردات از کشور‌های شیلی، دانمارک و نروژ صورت‌گرفته‌است. با این حال پرورش‌دهندگان چینی برای کاهش وابستگی به واردات و کاهش قیمت‌ها، در تلاش هستند تا ماهی سالمون و دیگر ماهیانی که در بازه‌ی دمایی مشابه پرورش می‌یابند مانند ماهی قزل‌آلا را بیشتر پرورش دهند.

از میان پروژه‌های بلند‌پروازانه پرورش آزاد ماهیان، مزرعه‌ پرورش در قفسِ ماهی در دریای زرد چین است که با استفاده از قفس‌هایی با ارتفاع 30 متر و عرض 180 متر و هزینه معادل 9/143 میلیون دلار امریکا عملیاتی شده‌است. این بزرگترین قفس شناور در جهان است که در آن می‌توان عمق را بین 4 تا 50 متر برای به دست آوردن دمای مطلوب تغییر داد.

شرکت Wanzefeng Fishery چین، اپراتور این پروژه، در نظر دارد در نهایت با برنامه تولید سالانه 20 هزار تن، به هدف خود یعنی تولید یک میلیون و 600 هزار تن سالمون تا سال 2020 برسد. یکی دیگر از اهداف، مزارع پرورشی تحت حمایت دولت، در نینگبو، شرق چین است که سالانه 20 هزار تن با روش مدار بسته آبزی‌پروری (RAS) تولید دارد.

بسیاری از این پروژه‌ها با همکاری کارشناسان آبزی‌پروری اروپایی و ارائه‌دهندگان فناوری انجام می‌شود. شرکت‌های چینی در نظر دارند با سرمایه‌گذاری مستقیم در تولید ماهی سالمون خارجی، توزیع و بازاریابی آن را در اولویت قرار دهند. این اقدام آن‌ها منطقی به نظر می‌رسد زیرا انتظار می‌رود که چین بالاترین مصرف‌کننده سالمون در جهان باشد.

مزارع مکانیزه پرورش میگو

در سال‌های اخیر فعالیت مزارع پرورش میگو در جنوب شرقی آسیا از تولید کمتر از یک میلیون تن در سال 1995، به تولید 8/7 میلیون تن در سال 2016 رسیده است. متاسفانه، مزارع پرورشی سنتی میگو یکی از مخرب‌ترین مناطق برای اکوسیستم‌های آب شور و دریایی، به ویژه جنگل‌های مانگرو هستند.

یک راه‌حل برای افزایش رشد میگو استفاده از سیستم مدار بسته پرورشی (RAS) است. در تایلند شرکت Charoen Pokphand Foods تا سال 2023 به دنبال تولید میگو پاسفید (Penaeus vannamei) در سیستم مدار بسته داخلی است که به طور چشمگیری باعث کاهش مصرف آب می‌شود. همچنین با به حداقل رساندن خطر بیماری‌هایی که به طور معمول از آب پمپ‌شده رودخانه‌های نزدیک می‌آیند، سبب کاهش آلودگی می‌گردد.

طبق گفته‌ی Premsak Wanuchsoontorn معاون اجرایی شرکت CP Foods: "در آینده، مزارع پرورش میگو به دستگاه‌های خودکار برای صرفه‌جویی در وقت و کاهش آلودگی آب وابسته خواهند شد". بیشتر شرکت‌های تحت پوشش، متوجه شده‌اند که سیستم مدار بسته پرورشی (RAS)، همراه با دستگاه خودکار، می‌تواند عملکرد را افزایش دهد.

شرکت کانادایی XpertSea ، ارائه دهنده فناوری و پیشگام سیستم‌های مدیریتی تجهیزات مبتنی بر هوش مصنوعی برای بهینه‌سازی تولید است. کاهش شیوع بیماری‌ها از مزایای این فناوری است. این سیستم از فیزیک نور و یادگیری ماشین استفاده می‌کند.

این موارد نشان دهنده این مطلب هستند که پیشرفت‌های بیشتر در فناوری به منظور ایجاد مزارع پرورش میگو با سود بیشتر با کنترل بهتر مزارع صورت می‌گیرد.

ظهور گوشتخواران

بر طبق آمار فائو، آبزی‌پروری در آسیا که قبلاً بر پایه تولید ماهیان با تغذیه گیاهخواری مانند کپور بوده‌است که در میان گیاهان و جلبک رشد می‌کردند، به سمت مزارع پرورشی متراکم با تغذیه گوشتخواری مانند میگو، ماهی گروپر، ماهی تن و سالمون حرکت می‌کند.

علاوه بر این‌ که پرورش این گونه ماهیان سودآور است، این ماهیان ضریب تبدیل غذایی بالاتری نیز دارند؛ این مقدار برای ماهی سالمون 2:1 است (یعنی دو کیلوگرم غذای ماهی برای افزایش یک کیلوگرم وزن ماهی نیاز است.)

این به آن معنی است که این گونه آبزی‌پروری به جای اینکه صرفاً به افزایش تولید جهانی غذاهای دریایی کمک کند، ممکن است ذخایر غذاهای دریایی وحشی را از بین ببرد. با توجه به حجم ماهیگیری و صید وحشی که از اواخر دهه 1980 متوقف شده است، نگرانی عمده در این زمینه کاهش تدریجی ذخایر وحشی و افزایش قیمت خوراک می‌باشد.

تغذیه ماهی

هدف مزارع پرورشی تولید بیشتر غذاهای دریایی در حجم معینی از آب، با حداقل هزینه و در کوتاه‌ترین زمان است. اولین سیستم‌های آبزی‌پروری استخر‌هایی ساده بوده که گونه‌های گیاهخوار مانند کپور ماهیان  با کمترین یا بدون هزینه اضافی در آن پرورش می‌یافتند. هر چند، در حال حاضر کاهش قابل توجهی در سهم پرورش غذاهای دریایی بدون تغذیه وجود دارد، در آسیا همچنان این سیستم گسترده پرورشی محبوبیت خود را حفظ کرده‌است.

اگرچه تغذیه کپور ماهیان بر پایه گیاه است و اثرات زیست‌محیطی کمتری نسبت به غذاهای بر پایه پودر ماهی دارد، اما غذاهای بر پایه گیاه، به زمین بیشتر، مقدار قابل توجهی آب، کود و سوخت برای تولید و حمل و نقل نیاز دارند.

گیاهانی که برای تغذیه گیاهخواری استفاده می‌شوند شامل؛ برنج، ذرت، سویا و گیاهان شناور مانند سنبل آبی و عدس آبی و خزه می‌باشند. تغییر جهت در این زمینه، منجر به فرصت‌های بزرگی برای تولید‌کنندگان خوراک و شرکت‌ها می‌گردد. آن‌ها می‌توانند با جایگزینی موادی که اثرات زیست محیطی کمتری دارند، از جمله مخمر و جلبک که می‌توانند اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 را تولید کنند، به توسعه بیشتری فکر کنند.

تلاش‌های دیگر برای کاهش وابستگی به ماهیان ریز با نام زباله ماهی (trash fish) برای تغذیه گونه‌های مهم پرورشی در چین صورت گرفته است. مطالعات محققان دانشگاه استنفورد نشان داده که استفاده از ضایعات گیاهان فرآوری غذاهای دریایی چینی به ویژه زمانی که مواد تشکیل‌دهنده مانند جلبک یا مخمر به ترکیب اضافه می‌شود، می‌تواند وابستگی کشور چین به ماهی زباله را بین 30 تا 70 درصد کاهش دهد.

شرکت CP Foods تایلند، در سال 2017 با موفقیت محتوای پودرماهی در تغذیه میگو را از 35 درصد تنها به 7 درصد کاهش داد. این شرکت با ترکیبی از گیاهان جانبی صنعت غذاهای دریایی و پودر ماهی شیلاتی تضمین شده به این موفقیت دست یافت.

نتیجه‌گیری

تمام این روند به وضوح افزایش اثرات زیست‌محیطی آبزی‌پروری آسیا را نشان می‌دهد. با توجه به اینکه بیش از 90 درصد از تولیدات جهانی آبزی‌پروری برعهده چین و کشور‌های جنوب شرق آسیا می‌باشد، اگر نتوان این معضلات را کنترل کرد، آینده خطرناکی در پیش رو است. اما تولید‌کنندگان اصلی اهمیت این موضوع را متوجه شده‌اند و اقداماتی را برای جلوگیری از اثرات زیست‌محیطی انجام می‌دهند.

به عنوان مثال، دولت چین، در تلاش است تا آبزی‌پروری آب شیرین داخلی را به پرورش دور از ساحل آبزیان دریایی تغییر دهد. و عملیات غیر قانونی و آلودگی‌های آبزی‌پروری را متوقف می‌کند.

کشور ویتنام نیز با توجه به مزایای آبزی‌پروری گسترده نسبت به متراکم، محصولات دریایی با بازده کمتر ولی محیط زیستی‌تر را تولید می‌کند. با این روش انتخابی اثرات زیست‌محیطی بر رودخانه‌ها و زیستگاه‌های مانگرو را کاهش می‌دهد.

administrator

درباره حجت اسماعیل بیگی

من یک نویسنده در بیومگ هستم

مجموع نظرات این خبر : 0 نظر

درج نظر